Τα Γούρια, πόσα ξέρεις γι’ αυτά;

Η προσέλκυση της τύχης είναι μια συνήθεια και των ανθρώπων όλων των εποχών . Χρησιμοποιούσαν και εξακολουθούν να χρησιμοποιούν πολλαπλούς τρόπους, προκειμένου να κερδίσουν την εύνοιά της. Γούρι σημαίνει καλός οιωνός, το «μαγικό» αντικείμενο που μπορεί να φέρει τύχη. Στο κατώφλι της κάθε νέας χρονιάς για παράδειγμα, οι άνθρωποι επιθυμούν να την προσελκύσουν αγοράζοντας και προσφέροντας «γούρια» ή «τυχερά»

Το ιστορικό των Γουριών…

Η πρώτη μορφή ιερών αντικειμένων ήταν τα «τάλισμαν», με παραστάσεις της φύσης και ομοιώματα εκείνων που τα φορούσαν. Σήμερα οι πιστοί χρησιμοποιούν αναθήματα, εικονίσματα και αγιασμένα μικροαντικείμενα με την ελπίδα ότι οι άγιοι θα τους προστατεύσουν από τις κακοτυχίες. Άλλοι, πάλι, έχουν το γούρι τους, μια παράδοση βασισμένη σε λαϊκές δοξασίες.

Για τον πρωτόγονο άνθρωπο, ο κόσμος ήταν εξαιρετικά γεμάτος ζωή. Το κάθε πράγμα είχε μια δύναμη φυσική και ζωντανή, αόρατη στο ανθρώπινο μάτι. Αυτή η δύναμη είναι η ισχύς, η χάρη στην οποία λειτουργεί η μαγεία. Η δύναμη που περιέχεται σε οποιοδήποτε πράγμα μπορεί να ενισχυθεί με ορισμένες λέξεις ή τελετουργίες. Μερικά πράγματα περιέχουν από τη φύση τους περισσότερη δύναμη από άλλα: γι΄ αυτό κατέληξαν να χρησιμοποιηθούν σαν φυλαχτά. Τα φυσικά φυλαχτά ήταν φτιαγμένα από λογής υλικά : χόρτα, πέτρες ή ξεραμένες πυγολαμπίδες. Προτιμούνταν γιατί είχαν ασυνήθιστο σχήμα ή χρώμα (π.χ. οι τρύπιες πέτρες ή γυαλιστερές πέτρες), ή επειδή προέρχονταν από ένα ζώο του οποίου ο άνθρωπος επιθυμούσε να μιμηθεί τα χαρακτηριστικά. Τα τμήματα του σώματος με τα οποία τα ζώα σκότωναν τη λεία τους, θεωρούνταν ιδιαίτερα ισχυρά μαντικά αντικείμενα.

Εκτός από το να βρει φυσικά αντικείμενα προικισμένα με δύναμη, ο άνθρωπος άρχισε να κατασκευάζει ο ίδιος φυλαχτά. Οι Αιγύπτιοι ήταν οι πρώτοι που κατασκεύασαν φυλαχτά από ανθεκτικά υλικά και χρησιμοποιούνταν τα γούρια σαν σύμβολα πίστης, τύχης αλλά και αναγνώρισης του ατόμου στην μεταθανάτια ζωή.
Οι αρχαίοι Έλληνες πριν κατοικήσουν σε ένα νέο σπίτι έσπαγαν στο κατώφλι του ένα ρόδι για να φέρει ευημερία, πράγμα που κάνουμε ακόμα και στις μέρες μας.
Στην Ρωμαική αυτοκρατορία οι Χριστιανοί έκρυβαν μικρά ψαράκια στα ρούχα τους για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους ενώ οι Εβραίοι φορούσαν στον λαιμό τους σκαλιστά αποσμάτα του Εβραικού νόμου.
Στον Μεσαίωνα χρησιμοποιούσαν τα ταλισμαν τα οποία είχαν μαγικές δυνάμεις που έφερναν τύχη και προστάτευαν από το κακό αυτόν που τα φορούσε. Πίστευαν ότι το κάθε γούρι πρέπει να κατασκευάζεται με προσοχή και αρμονία ώστε να προσελκύσει τις καλές δυνάμεις τις οποίες αναπαριστά.

Οι πιο συνηθισμένες μορφές τεχνητών φυλαχτών παριστάνονταν από μικρά ομοιώματα ζώων και μενταγιόν ή περίαπτα που περιείχαν ιερές επιγραφές. Τα πιο αρχαία φυλαχτά, γενικά, εκφράζανε θρησκευτικές αρχές με γραφικές συμβολικές μορφές. Όχι μόνο απορροφούσαν τις τοπικές θεότητες, αλλά ενσωμάτωναν και επικαλούνταν τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό των θεών, άσχετα αν ανάμεσά τους υπήρχαν ή δεν υπήρχαν δεσμοί.

Η κατασκευή τους βασίζεται στη θεωρία της Αντιστοιχίας, δηλαδή, το όμοιο δημιουργεί το όμοιό του.
Η ενέργεια ενός σώματος ή ενός αντικειμένου δεν χάνεται, αλλά όταν φεύγει από το ένα σώμα ή αντικείμενο πάει σε ένα άλλο και απλώς αλλάζει μορφή και λειτουργία. Επίσης, όταν ένα αντικείμενο γεμίσει με ένα ενεργειακό φορτίο, τότε είτε μεταβάλλεται σε ενεργειακό συσσωρευτή και συγκρατεί την ενέργεια είτε μεταβάλλεται σε ενεργειακό αναμεταδότη και την εκπέμπει. Το αντικείμενο πρέπει να είναι «ενεργειακά αγώγιμο» όπως το λέμε, δηλαδή να είναι φτιαγμένο από υλικά κατάλληλα που να προσφέρουν τη δυνατότητα της πρόσληψης ενέργειας, καθώς και να έχει την ανάλογη «χωρητικότητα», ώστε να αποθηκεύσουμε σε αυτό την ποσότητα της ενέργειας που επιθυμούμε.

Έτσι λοιπόν ξεκίνησε η συστηματική κατασκευή των κάθε λογής φυλακτών, τάλισμαν, γουριών κ.λπ.

Φυλαχτό ονομάζεται ένα αντικείμενο κυρίως με ασυνήθιστο σχήμα ή χρώμα, το οποίο περιέχει διάφορα υλικά, όπως λιβάνια, χάντρες, λουλούδια, πέτρες, ορυκτά κ.ά. Επίσης, στα φυλακτά χρησιμοποιούνται και οι Ρούνοι, τα κινεζικά εξάγραμμα του Ι Τσινγκ, οι σφραγίδες των πλανητών και τα ιερά ονόματα των διαφόρων θρησκειών.

Τάλισμαν είναι κάθε κρεμαστό λαιμού φτιαγμένο από λίθους ή και κρυστάλλους δεμένους με το κατάλληλο μέταλλο ή άλλο υλικό, όπως ξύλο, πηλό, δέρμα κ.ά.

Γούρι είναι αντικείμενο φτιαγμένο όπως τα φυλακτά, αλλά με σκοπό να προσελκύσει την τύχη ή καλή έκβαση συγκεκριμένης υπόθεσης.

Γούρια

Ειδικά οι ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι γεμάτες δοξασίες για την προσέλκυση της καλής τύχης. Μερικά από τα γούρια που έχει επικρατήσει να θεωρούνται ότι ξορκίζουν την κακοδαιμονία και προσελκύουν την καλή τύχη είναι το ρόδι, η κρεμμύδα, το φλουρί της βασιλόπιτας, το πέταλο του αλόγου, οι πολύτιμες και ημιπολύτιμες πέτρες, το τετράφυλλο τριφύλλι ,το λαγοπόδαρο, οι μπλε χάντρες…

Φλουρί: το χρώμα του οποίου θεωρείται ότι εξαφανίζει τη γρουσουζιά. Το ασημένιο ή χρυσό και γενικά στιλπνό χρώμα του, λειτουργεί ως αντιβασκάνιο. Η δύναμή του από το ψωμί, που μαζί του ζυμώθηκε και ψήθηκε, είναι γονιμική για τα κτήματα του σπιτιού. Ο «Σταυρός» του, αν είναι κωνσταντινάτο, δίνει θεϊκή προστασία. Φέρνει ευτυχία σε όποιον το κρατά ή και σε εκείνους που έχουν σχέση μαζί του.

Το Ρόδι: Σύμβολο γονιμότητας, αφθονίας και καλοτυχίας
Εδώ και χιλιάδες χρόνια το ρόδι θεωρείται, από διάφορους λαούς και πολιτισμούς, σύμβολο γονιμότητας, αφθονίας και καλοτυχίας. Οι αρχαίοι Έλληνες πριν κατοικήσουν σε ένα νέο σπίτι έσπαγαν στο κατώφλι του ένα ρόδι, πράγμα που κάνουμε ακόμα και στις μέρες μας.

Από το έθιμο του σπασίματος του ροδιού πηγάζει η λαϊκή έκφραση: «Έσπασε το ρόδι» που σημαίνει ότι έκανε καλό ξεκίνημα. Στον αντίποδα αυτής της έκφρασης βρίσκεται η «Θα σε φωνάξω να μου σπάσεις το ρόδι την Πρωτοχρονιά» την οποία λέμε κοροϊδευτικά σε κάποιον που θεωρούμε καντέμη.

Η κρεμμύδα : Στις μέρες μας σε πολλές περιοχές της Ελλάδας τοποθετείται μια κρεμμύδα έξω από το σπίτι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και στην συνέχεια κρεμιέται σε κάποιο σημείο του σπιτιού για να φέρει υγεία και τύχη στην οικογένεια.

Η αντίληψη για το «καλόπιασμα» του νέου χρόνου οδηγεί στο κρέμασμα στην πόρτα της αγριοκρεμμύδας, που ήταν γνωστή από την αρχαιότητα για αποτρεπτικό του κακού Οι αρχαίοι Ελληνες τη θεωρούσαν σύμβολο αναγέννησης και υγείας και μεγάλο όπλο απέναντι στο μάτιασμα.

Πέταλο: Το πέταλο θεωρείται σύμβολο ευτυχίας και προφύλαξης από το κακό μάτι. Κατά την παράδοση πρέπει να κρεμιέται πίσω από την πόρτα με το άνοιγμα προς τα πάνω.Το πέταλο φέρνει γούρι, αρκεί να το βρει κανείς τυχαία και να έχει εφτά τρύπες: τέσσερις στο ένα μέρος και τρεις στο άλλο

Τετράφυλλο τριφύλλι: Λέγεται ότι το πήρε φεύγοντας η Εύα από τον Παράδεισο. Εκτός από γούρι, θεωρείται και ερωτικό φίλτρο, ειδικά αν τα φυλλαράκια του έχουν σχήμα καρδιάς.

Σχετικά Γούρια

Σκόρδο: Γνωστό φάρμακο και αφροδισιακό από την αρχαιότητα. Στη διάρκεια του Μεσαίωνα εχρησιμοποιείτο ως φυλαχτό ενάντια στα κακά δαιμόνια και τους βρικόλακες.

Ο απήγανος: Το φυτό τούτο είναι γνωστό σαν κατάλληλο και αποτελεσματικό κατά της βασκανίας από την εποχή των Αρχαίων Αθηναίων που το φύτευαν στην αυλή τους και μάλιστα στο αριστερό μέρος της αυλόπορτας.

 

Φυλαχτά

Κάθε θρησκεία έχει το δικό της ιερό σύμβολο πίστης, ενάντια σε κακόβουλα πνεύματα, κατάρες, επιθετικές γητειές, το «κακό μάτι» κλπ.
Τα σύμβολα αυτά είτε φοριούνται σαν κοσμήματα, είτε κρεμιούνται σε τοίχους και πόρτες, είτε χαράσσονται σε διάφορα αντικείμενα, σε πόρτες σπιτιών, σε κάσες παραθύρων, κλπ, είτε σχηματίζονται νοητά με τα χέρια. Μπορούν να φιλοτεχνηθούν από οποιοδήποτε υλικό, αλλά σαν ένδειξη σεβασμού, προτιμούνται τα πολύτιμα μέταλλα και λίθοι, ή απλά το ξύλο ,που είναι ιερό για όλες τις θρησκείες.
Μερικά από τα πιο γνωστά σύμβολα:

Πεντάλφα
Θεωρείται το πιο αποτελεσματικό σύμβολο ενάντια σε οτιδήποτε κακό, ανεξάρτητα από την θρησκεία του κατόχου. Πρέπει να αναπαριστάνεται όρθια και όχι ανεστραμμένη.

Σταυρός
Διαχωρίζεται στον ισοσκελή σταυρό και στον κλασσικό ‘ασύμμετρο’ χριστιανικό σταυρό.
Ο ισοσκελής σταυρός είναι ένα πανάρχαιο σύμβολο των στοιχείων (γη, νερό, αέρας, φωτιά) σε ισορροπία ή -κατά άλλες ερμηνείες- σύμβολο ισορροπίας μεταξύ Θείου και Υλικού κόσμου.
Ο χριστιανικός σταυρός, είναι σύμβολο πίστης, ζωής και θεϊκής προστασίας.
Προσφέρει επίσης καλή υγεία.

Το Άστρο του Δαβίδ ή αλλιώς Η Σφραγίδα του Σολομώντα
Για τους Εβραίους, είναι σύμβολο πίστης και θεϊκής προστασίας. Το συναντάμε όμως και στον Χριστιανισμό και στον Μουσουλμανισμό και στον Βουδισμό και στον Ινδουισμό, ως σύμβολο θεϊκής προστασίας και ισορροπίας.

Αλλάχ
Το όνομα του Αλλάχ χαράσσεται πάνω σε πολύτιμο μέταλλο ή λίθο ή σε πόρτες σπιτιών από Μωαμεθανούς.

Το Μάτι του Όρου
Αιγυπτιακό σύμβολο πίστ